De stijgende brandstofprijzen, mede als gevolg van de oorlog in het Midden-Oosten, maken het voor veel patiënten steeds duurder om naar zorgverleners te reizen. Vooral mensen die regelmatig medische afspraken hebben, zien de kosten snel oplopen boven op hun bestaande zorguitgaven. Patiëntenfederatie Nederland luidt daarom de noodklok en roept zorgaanbieders op om, waar mogelijk en passend, digitale zorg vaker in te zetten.
Veel patiënten hebben te maken met het eigen risico, kosten voor medicatie, hulpmiddelen en andere eigen bijdragen. “Voor mensen met een chronische aandoening of andere gezondheidsproblemen komt daar nog bij dat ze regelmatig naar het ziekenhuis of de huisarts moeten”, zegt directeur-bestuurder Linda Daniels van Patiëntenfederatie Nederland. “Dat betekent vaak ook parkeer- en reiskosten. Als reizen duurder wordt, kan dat voor sommige patiënten echt een probleem worden.”
Aanbod digitale zorg
Digitalisering, of digitale zorg, kan voor veel patiënten uitkomst bieden, bijvoorbeeld via een video- of telefonisch consult, contact via een patiëntenportaal of thuismonitoring. Daardoor zijn minder fysieke bezoeken aan het ziekenhuis nodig. Toch blijkt uit signalen van de achterban van Patiëntenfederatie Nederland dat deze mogelijkheden nog lang niet standaard worden aangeboden.
Patiënten geven volgens Daniels aan dat zij regelmatig grote afstanden afleggen voor afspraken die ook digitaal hadden gekund. In de praktijk nemen zij vaak zelf het initiatief om een digitaal alternatief voor te stellen, terwijl zorgverleners dat volgens Patientenfederatie Nederland nog beperkt doen. Volgens Daniels kunnen veel afspraken prima op afstand plaatsvinden, maar krijgen patiënten die optie meestal pas als zij er zelf om vragen. Ze benadrukt dat dit juist andersom zou moeten werken: als digitale zorg mogelijk is, moet die actief worden aangeboden.
Campagne
De federatie roept zorgaanbieders dan ook op om meer met patiënten mee te denken en digitale zorg standaard te overwegen. Door dit actief voor te stellen waar het passend is, kunnen kosten en inspanning worden verminderd en blijft de zorg beter toegankelijk.
Met de vorig jaar gelanceerde campagne ‘Zorg digitaal, fijn dat het kan’ roept de Patiëntenfederatie patiënten ook op om bij hun zorgverlener te vragen of digitale zorg voor hen mogelijk is. “Digitale zorg is niet voor iedereen of in elke situatie geschikt,” zegt Daniels. “Maar waar het kan en waar patiënten dat willen, maakt het het leven van patiënten in veel opzichten dragelijker.”
Gebruik digitale zorg stabiel
Drie weken geleden schreven we over de bevindingen die in de Monitor Digitale Zorg van RIVM, Nivel en National eHealth Living Lab (NeLL) staan. Deze laten zien dat het gebruik van digitale zorg in 2025 weliswaar stabiel bleef, maar inhoudelijk verschuift. Zo blijkt dat zorgverleners steeds vaker videobellen en kunstmatige intelligentie gebruiken, terwijl zorggebruikers vooral bij mentale klachten vaker patiëntportalen en digitale zelfhulp inzetten. De adoptie van sommige toepassingen, zoals de persoonlijke gezondheidsomgeving, blijft echter achter. Volgens de onderzoekers is er nog veel ruimte om zorgprocessen verder te digitaliseren, vooral op het gebied van informatievoorziening en doorverwijzing.
