Medio februari zijn de resultaten gepresenteerd van de proof of concept (PoC) Lokalisatie en Toestemming binnen de context van Beeldbeschikbaarheid via Mitz. Leveranciers Openline Vitaly, PhoQus en Bastion 365 werkten de afgelopen maanden aan een oplossing die zorgverleners sneller inzicht moet geven in beschikbare medische beelden, ook als die verspreid staan opgeslagen bij verschillende zorgorganisaties. Centraal stond de vraag of bestaande generieke functies dit proces betrouwbaar kunnen ondersteunen.
Binnen de beproeving is onderzocht of via Mitz zichtbaar kan worden gemaakt bij welke zorgorganisaties beeldmateriaal van een patiënt aanwezig is. Daarbij wordt eerst gecontroleerd of de patiënt expliciet toestemming heeft gegeven voor gegevensdeling. Alleen wanneer die toestemming is vastgelegd, kan de bijbehorende metadata worden geraadpleegd. Volgens betrokkenen moet deze werkwijze bijdragen aan zowel betere informatie-uitwisseling als het borgen van privacy.
Overzichtelijke tijdslijn
De ontsloten informatie maakt het mogelijk een overzichtelijke tijdslijn samen te stellen van eerder uitgevoerde onderzoeken en al beschikbare studies. Zo ontstaat in één oogopslag inzicht in aanwezige beeldvorming. Dat vergroot de kans op hergebruik van bestaande beelden, beperkt het aantal onnodige of dubbele onderzoeken en draagt bij aan snellere, beter onderbouwde beslissingen in het zorgproces.
Uit de beproeving blijkt dat de generieke functies Lokalisatie en Toestemming via Mitz in onderlinge samenhang toepasbaar zijn binnen de context van Beeldbeschikbaarheid. Daarmee is een stap gezet richting een volgende beproeving waarin alle generieke functies integraal worden getest en bredere toepassing binnen de zorg.
Lokalisatie De generieke functie Lokalisatie beantwoordt de vraag waar relevante zorginformatie zich bevindt. In een zorgpraktijk waarin patiënten vaak bij meerdere zorgorganisaties in beeld zijn, is informatie versnipperd opgeslagen. Lokalisatie maakt organisatie-overstijgend inzichtelijk waar gegevens beschikbaar zijn, zonder de inhoud zelf te ontsluiten.
Het gaat daarbij om het vaststellen bij welke zorgaanbieders informatie aanwezig is, zoals medische beelden, medicatieoverzichten, behandelverslagen of andere zorgdocumentatie. De functie werkt als een digitale wegwijzer: niet het openen van het dossier staat centraal, maar het zichtbaar maken van de vindplaatsen. Daarmee vormt Lokalisatie een noodzakelijke schakel in veilige en doelmatige gegevensuitwisseling.
Voor zorgverleners betekent dit dat zij gericht informatie kunnen opvragen op de plek waar deze beschikbaar is. Die gerichte toegang kan tijd besparen en zo bijdragen aan een voortvarend en zorgvuldig behandeltraject.
Toestemming
De generieke functie Toestemming geeft antwoord op de vraag: is de patiënt akkoord (toestemming gegeven) met het delen van medische gegevens met andere zorgverleners? Binnen de zorg geldt als uitgangspunt dat medische gegevens alleen mogen worden gedeeld wanneer de patiënt daarvoor expliciet toestemming heeft gegeven. De generieke functie Toestemming is uitgewerkt in één onlinevoorziening, waarin burgers hun keuze rondom het beschikbaar stellen van medische gegevens kunnen vastleggen, aanpassen en inzien.
Voordat gegevensuitwisseling plaatsvindt, moet de zorgverlener verifiëren of die toestemming is geregistreerd. Alleen bij een positieve controle mogen de betreffende gegevens daadwerkelijk beschikbaar worden gesteld. Daarmee vormt Toestemming een randvoorwaarde voor zorgvuldige en rechtmatige gegevensdeling.
Samenhang
Lokalisatie en Toestemming vullen elkaar aan binnen digitale gegevensuitwisseling:
- Toestemming geeft aan of de patiënt toestemming heeft gegeven of zorginformatie gedeeld mag worden met andere zorgverleners.
- Lokalisatie bepaalt waar de zorginformatie beschikbaar is.
Samen zorgen deze generieke functies ervoor dat zorginformatie vindbaar, rechtmatig en gecontroleerd beschikbaar komt. Daarmee vormen zij een belangrijke bouwsteen voor betrouwbare en toekomstbestendige digitale samenwerking in de zorg.
Mitz
Begin februari schreven we ook over de noodzaak van een eenduidige en veilige manier waarop patiënten toestemming geven voor de uitwisseling van hun medische gegevens. In de regio Rijnmond is daarom gekozen voor een gezamenlijke invoering van Mitz, de landelijke toestemmingsvoorziening voor zorggegevens. Door regionaal samen op te trekken willen zorgorganisaties versnippering van toestemmingsregistratie voorkomen en duidelijkheid bieden aan patiënten. Via één landelijke voorziening kunnen zij hun toestemmingskeuze voor gegevensuitwisseling binnen de hele zorgketen vastleggen.
