Artificial intelligence (AI) wordt vaak gezien als dé oplossing voor de groeiende druk op de zorg. Maar volgens onderzoeksorganisatie TNO ligt de echte uitdaging niet in het ontwikkelen van steeds betere algoritmen. Minstens zo belangrijk is dat AI vanaf het begin aansluit op de dagelijkse praktijk van zorgprofessionals, patiënten en bestuurders. Alleen dan kan technologie daadwerkelijk bijdragen aan betere en toekomstbestendige zorg.
Dat zeggen Olivier Blanson Henkemans, Senior Researcher Digital Innovation Youth Health bij TNO, en Jildau Bouwman, Senior Scientist Digital Health Technologies bij TNO en bijzonder hoogleraar Remote Health Monitoring aan de Universiteit Leiden, in editie 3 van ICT&health.
Een hardnekkig misverstand is volgens hen dat AI automatisch leidt tot minder werkdruk. Nieuwe toepassingen kunnen juist extra handelingen, onduidelijkheid of weerstand veroorzaken wanneer ze onvoldoende aansluiten op bestaande werkprocessen. "AI in de zorg vraagt om veel meer dan een goed AI-model. Je moet begrijpen hoe professionals werken, hoe cliënten en patiënten worden ondersteund, hoe werkprocessen zijn ingericht en hoe de innovatie aansluit op bestaande systemen," stelt Blanson Henkemans.
Technologie zoekt probleem
Juist daarom richt TNO zich niet alleen op onderzoek en ontwikkeling, maar ook op implementatie en opschaling. Veel veelbelovende AI-oplossingen stranden namelijk in pilots, terwijl brede toepassing uitblijft. Door onderzoekers, ontwikkelaars, zorgorganisaties, ICT-partijen en beleidsmakers vanaf het begin samen te brengen, wil TNO voorkomen dat technologie een oplossing zoekt voor een probleem dat in de praktijk anders blijkt te liggen.
Volgens Bouwman vraagt succesvolle AI om meer samenwerking. "Je hebt de hele keten nodig: van ontwikkelaars en onderzoekers tot zorgprofessionals, patiënten en bestuurders. Als je die partijen niet vanaf het begin meeneemt, ontstaat weerstand of sluit een toepassing simpelweg niet goed aan op de praktijk."
AI ondersteunt, vervangt niet
Die aanpak vertaalt zich onder meer in AI-ondersteuning voor de jeugdgezondheidszorg, veilige data-uitwisseling en toepassingen voor zorg op afstand. Daarbij blijft de zorgprofessional altijd onmisbaar. AI ondersteunt, maar vervangt de menselijke afweging niet.
Uiteindelijk draait succesvolle innovatie volgens TNO dan ook niet om wat AI technisch allemaal kan, maar om toepassingen die betrouwbaar zijn, aansluiten bij de praktijk en daadwerkelijk ruimte creëren voor betere zorg.
Lees het volledige artikel in ICT&health editie 3, 2026 en in ons online magazine.
