Onderzoekers van St. Jude Children's Research Hospital, de American Society of Hematology (ASH) en het Munich Leukemia Laboratory hebben een nieuw dataplatform ontwikkeld dat genomische, transcriptomische en klinische gegevens van bijna 6.000 patiënten met bloedkanker samenbrengt.
Het zogeheten ASH HematOmics Program (ASHOP) vormt een van de meest uitgebreide datasets op dit gebied en biedt onderzoekers één geïntegreerde omgeving om complexe analyses uit te voeren. De resultaten en eerste toepassingen van het platform zijn gepubliceerd in Blood. Volgens onderzoeker Xin Zhou waren dergelijke datasets voorheen versnipperd over verschillende studies. Door deze nu te bundelen, ontstaat een completer beeld van hematologische aandoeningen.
Interactieve omgeving
ASHOP bevat gegevens van 5.960 patiënten met verschillende vormen van bloedkanker, waaronder acute lymfatische leukemie, acute myeloïde leukemie en chronische lymfatische leukemie. Het platform combineert whole genome sequencing, genexpressiegegevens en klinische uitkomsten in één omgeving.
Wat het platform onderscheidt, is de integratie van analysetools. Onderzoekers kunnen zonder uitgebreide programmeerkennis datasets verkennen, patiëntgroepen vergelijken en verbanden leggen tussen genetische afwijkingen en klinische resultaten. Volgens Robert Negrin maakt dit het mogelijk om sneller nieuwe therapeutische aangrijpingspunten te identificeren.
Nieuwe inzichten uit data
De kracht van het platform blijkt uit de eerste onderzoeksresultaten. Door genetische en genexpressiedata te combineren, konden onderzoekers nieuwe subgroepen binnen bestaande ziektebeelden identificeren. Zo werden binnen een vorm van kinderleukemie twee subtypen onderscheiden met verschillende biologische kenmerken en prognoses. Eén groep vertoonde bijvoorbeeld meer ontstekingsgerelateerde eigenschappen en slechtere behandeluitkomsten.
Ook bij volwassen patiënten met acute myeloïde leukemie werden verschillen gevonden in genactiviteit en mutatiepatronen, wat wijst op variaties in ziekteverloop en therapierespons. Volgens Charles Mullighan toont dit aan hoe geïntegreerde data-analyse kan leiden tot klinisch relevante inzichten.
Met de groei van ‘omics’-data verschuift de uitdaging in de hematologie van dataverzameling naar interpretatie. Het ASHOP-platform speelt hierop in door data toegankelijk en bruikbaar te maken voor een brede groep onderzoekers en clinici. Onderzoeker Ilaria Iacobucci benadrukt dat de combinatie van multi-omics en klinische data nieuwe onderzoeksvragen mogelijk maakt en bijdraagt aan een beter begrip van ziektebiologie en behandelrespons.
Bredere toepassing en samenwerking
De initiatiefnemers zien ASHOP als een eerste stap richting een breder inzetbaar platform voor hematologische aandoeningen. Door data en expertise internationaal te delen, kan de vertaalslag naar betere diagnostiek en behandeling worden versneld.
Volgens Torsten Haferlach biedt het platform een unieke kans om complexe datasets om te zetten in concrete verbeteringen voor patiëntenzorg. Daarmee onderstreept ASHOP de groeiende rol van data-integratie en digitale tools in de ontwikkeling van gepersonaliseerde geneeskunde.
CancerWatch
Vorig jaar werd in Oslo het startschot gegeven voor CancerWatch, een grootschalig Europees samenwerkingsverband dat de kwaliteit en bruikbaarheid van kankerdata fundamenteel moet verbeteren. Actuele, hoogwaardige kankerdata vormen de ruggengraat van effectieve preventie, vroege opsporing, behandeling en nazorg. Met CancerWatch wordt een belangrijke stap gezet in het moderniseren van Europese kankerregistraties. Door gebruik te maken van digitale technologieën worden gegevens sneller ontsloten, geharmoniseerd en gedeeld, uiteraard binnen de kaders van de AVG.
De gegevens leveren directe input voor onder meer het European Cancer Information System (ECIS) en het European Cancer Inequalities Registry (ECIR). Beide spelen een sleutelrol binnen het Europees Kankerbestrijdingsplan en vormen de basis voor evidence-based gezondheidsbeleid.
