In Twente staat de ziekenhuiszorg onder druk door stijgende vraag, oplopende kosten en een groeiend tekort aan personeel. Medisch Spectrum Twente en ZGT bundelen daarom hun krachten om de zorg toekomstbestendig te houden. Een belangrijk onderdeel van die samenwerking is onder meer de inzet van innovatieve 3D-technologie. Die moet helpen om efficiënter te werken, wachttijden te verkorten en de kwaliteit van zorg op peil te houden.
Er werd al langere tijd samengewerkt aan de ontwikkeling en het onderzoek van 3D-technologie, maar nadat vorig jaar een officiële samenwerkingsovereenkomst tussen de Twentse ziekenhuizen werd ondertekend, zijn er volgens traumachirurg Wouter ten Cate van ZGT echt grote stappen gezet. “Ik ben enorm trots op deze samenwerking, die klein begon, maar inmiddels flink is gegroeid. We kunnen met deze ontwikkelingen in de zorg samen veel impact maken”, vertelt hij enthousiast.
Geschikte toepassing
Dat bevestigt Femke Schröder, technisch geneeskundig specialist bij het Medisch 3D-lab van MST. Ook zij is enthousiast over het samenwerken én gezamenlijk onderzoeken van innovatieve mogelijkheden op het gebied van 3D-technologie. Ze vertelt dat door het
lab van MST zorg op maat kan worden geleverd. Bijvoorbeeld aan patiënten die worden behandeld door Traumatologie, Orthopedie, Plastische chirurgie en Mond- Kaak- en Aangezichtschirurgie (MKA). Schröder vertelt dat er voor alle snijdende specialismen wel een geschikte toepassing is.
Volgens Schröder ontwikkelt en levert het lab anatomische modellen, virtuele hulpmiddelen en patiëntspecifieke operatiemallen ter ondersteuning van behandelingen. Binnen MST wordt deze technologie inmiddels toegepast in tien specialismen en bij ZGT in twee. Ze benadrukt dat 3D-visualisatie en 3D-printen brede mogelijkheden bieden om de zorg te verbeteren en dat samenwerking met verschillende specialisten voortdurend nieuwe ideeën oplevert.
Voetmodellen
Ten Cate maakt inmiddels volop gebruik van de mogelijkheden van het 3D lab. Volgens hem biedt een 3D model van de voet grote voordelen, zowel vóór als tijdens een operatie. Hij zegt dat hij elk botje in detail kan bekijken en direct ziet wat het effect is van een verplaatsing of correctie. Daardoor krijgt hij vooraf meer inzicht in complexe problematiek en kan hij een ingreep gerichter voorbereiden en uitvoeren. Vooral bij reconstructies is dat volgens hem van grote waarde, en in steeds meer gevallen kan zo een amputatie worden voorkomen.
Inmiddels heeft Ten Cate al een aantal operaties met ondersteuning van de 3D technologie op zijn naam staan en hij is daarover erg tevreden: We krijgen steeds meer ervaring in complexe voetchirurgie. Die kennis passen we ook toe bij andere aandoeningen, zoals uitgebreide voetbreuken. Bij dit soort operaties maken we steeds vaker gebruik van een zaagmal uit het 3D lab.” Hij vertelt dat zo’n mail patiëntspecifiek wordt ontworpen en exact aangeeft waar het bot moet worden gezaagd. Daardoor kan precies de juiste hoeveelheid bot worden verwijderd en kan de voet nauwkeuriger worden hersteld. Bij deze patiënten zijn de revalidatiearts en de orthopedisch schoenmaker altijd betrokken bij de behandeling.
Hoewel Ten Cate erg te spreken is over de ondersteuning door de huidige 3D technieken, blikt hij ook al vooruit op de ontwikkelingen in de toekomst op dit gebied. Zo geeft hij aan het liefst te willen gaan werken met een hologram dat in de operatiekamer inzetbaar is, bijvoorbeeld via een 3D-bril, omdat dit kan helpen om operaties nog nauwkeuriger uit te voeren. Schröder vult aan dat ze verwacht dat het over tien jaar echt anders gaat. Ze denkt dat ze voor elke patiënt dan nog beter kunnen voorspellen wat de beste stand van de voet is.
Belasting van hele lichaam
Daarbij houden ze ook rekening met de belasting van het hele lichaam en het effect daarvan op de botten, spieren en pezen. “Daarmee helpen we nog meer patiënten in onze ziekenhuizen. Verder hoop ik dat deze technologie vergoed wordt. Dat is niet meer dan terecht, want met deze techniek verklein je het risico op veel ellende, zoals complicaties, en dus ook hoge kosten”, aldus Schröder.
Ten Cate stelt dat de samenwerking zeer succesvol is, al zijn er ook praktische knelpunten doordat het om twee verschillende organisaties gaat. Hij zou graag zien dat samenwerken in de toekomst eenvoudiger wordt. Nu moeten beide partijen bijvoorbeeld afzonderlijk toestemming vragen voor onderzoek en apparatuur tussen locaties vervoeren en telkens opnieuw laten registreren, wat niet altijd praktisch is. Toch noemt hij het geheel een succesverhaal, met groeiende belangstelling van partners en andere ziekenhuizen, en verwacht hij dat de huidige aanpak voorlopig wordt voortgezet.
Heupimplantaat
De inzet van 3D-technologie, zoals bij het vervaardigen van implantaten, wordt steeds vaker toegepast in de medische praktijk. Zo schreven we begin dit jaar al dat in het Anna Ziekenhuis in januari voor het eerst ter wereld een op maat gemaakt, 3D-geprint heupimplantaat bij een mens is geplaatst. De operatie werd uitgevoerd door orthopedisch chirurg en heupspecialist Rintje Agricola, in samenwerking met het Leids Universitair Medisch Centrum. Met deze ingreep is een nieuwe stap gezet in de behandeling van heupdysplasie, een aandoening die zonder tijdige behandeling kan leiden tot ernstige klachten en vroegtijdige slijtage van het heupgewricht.
