Verpleegkundigen staan dagelijks aan het bed van de patiënt en signaleren daardoor als geen ander waar de zorg verbeterd kan worden. Toch blijven veel van hun innovatieve ideeën steken in de praktijk. Om daar verandering in te brengen heeft de University of Pennsylvania School of Nursing een open-source handleiding gepubliceerd waarmee zorg- en onderwijsinstellingen wereldwijd een eigen innovatieprogramma voor verpleegkundigen kunnen opzetten.
De handleiding is ontwikkeld met steun van de Bedford Falls Foundation en beschrijft hoe ideeën van verpleegkundigen kunnen doorgroeien van kleinschalige initiatieven naar breed toepasbare en commercieel haalbare oplossingen. Volgens Antonia M. Villarruel, decaan van Penn Nursing, ontstaat innovatie niet vanzelf. “Innovatie ontstaat niet in een vacuüm; daarvoor is een bewust gecreëerd ecosysteem van institutionele ondersteuning en begeleiding door deskundigen nodig.” Met de nieuwe gids wil de universiteit andere instellingen ondersteunen bij het benutten van de innovatiekracht van verpleegkundigen en studenten om complexe uitdagingen in de zorg aan te pakken.
Ook Bill Conway Jr., medeoprichter van de Bedford Falls Foundation, benadrukt de unieke positie van verpleegkundigen. “Verpleegkundigen zitten in een unieke positie om oplossingen te vinden die de zorg ingrijpend kunnen veranderen.”
Drie pijlers voor zorginnovatie
Het model is gebaseerd op drie bouwstenen die verpleegkundigen helpen hun ideeën verder te ontwikkelen: financiering, begeleiding en ondernemerschap. Deelnemende teams ontvangen budget voor pilots en programmabegeleiding, krijgen gedurende twaalf maanden coaching van ervaren ondernemers en innovatie-experts en volgen trainingen over onderwerpen als intellectueel eigendom, marktstrategie en financieel management. Daarmee richt het programma zich niet alleen op het ontwikkelen van innovatieve zorgoplossingen, maar ook op de vaardigheden die nodig zijn om deze succesvol te implementeren.
Het selectieproces bestaat uit drie fasen. Kandidaten starten met een online aanvraag waarin zij hun probleemstelling, doelgroep en begroting beschrijven. Halvefinalisten werken vervolgens een businessmodel en financiële onderbouwing uit en presenteren hun plan aan een innovatieteam. De finalisten bereiden zich met experts voor op een openbare pitch, waarna een jury de winnende projecten selecteert.
AI en datagedreven oplossingen
De eerste projecten die via het programma zijn ontwikkeld laten zien welke innovaties uit een dergelijke aanpak kunnen voortkomen. Zo werd een AI-ondersteund communicatieplatform ontwikkeld waarmee verpleegkundigen op een veilige manier knelpunten en verbetervoorstellen kunnen delen. Het platform is bedoeld om burn-out onder zorgprofessionals, met name onder ondervertegenwoordigde groepen, tegen te gaan. Een ander initiatief richt zich op een evidence-based leermodule die verpleegkundigen ondersteunt bij de overgang van opleiding naar de klinische praktijk. Daarbij wordt rekening gehouden met neurodiversiteit en samenwerking tussen onderwijs en zorginstellingen.
Daarnaast werden datagedreven welzijnsplannen ontwikkeld die per verpleegafdeling kunnen worden afgestemd op de specifieke werkcultuur en werkdruk, in plaats van generieke vitaliteitsprogramma's. Ook ontstond CorInsight, een voorspellend analyseplatform dat bestaande klinische en operationele gegevens gebruikt om signalen van overbelasting en burn-out onder verpleegkundigen vroegtijdig te herkennen, zonder extra registratielast.
Volgens de ontwikkelaars is brede samenwerking binnen instellingen essentieel voor een succesvol innovatieprogramma. De gids adviseert daarom een programmaleider aan te stellen en innovatie te ondersteunen vanuit onder meer IT-afdelingen, innovatiehubs en juridische experts op het gebied van intellectueel eigendom. Daarnaast wordt voorgesteld om thematische innovatieprogramma's op te zetten, bijvoorbeeld rond vrouwengezondheid of LGBTQ-zorg. Daarmee kunnen meerdere projecten gelijktijdig worden ondersteund en ontstaan nieuwe mogelijkheden voor samenwerking met gespecialiseerde partners en financiers.
Verpleegkundigen aan het stuur
Vorig jaar publiceerden wij in editie 6 van ICT&health het verhaal over bottum-up innoveren bij het Maastricht UMC. De belangrijkste schakel in zorginnovatie lijkt soms vergeten te worden: verpleegkundigen worden vaak pas betrokken bij innovatie op het moment dat een innovatie al bijna geïmplementeerd is. Daardoor zijn zij onvoldoende voorbereid en sluiten innovaties geregeld slecht aan op het dagelijkse verpleegkundig werkproces. Daarom staan in het MUMC+ verpleegkundigen zelf aan het stuur van verandering en innovaties.
De visie van het MUMC+ op verpleegkundige innovatie werkt, blijkt uit concrete projecten. Een voorbeeld is de inzet van een sociale robot om patiënten beter te informeren tijdens hun opname in het ziekenhuis. Dennis van Helvert, regieverpleegkundige op de afdeling Cardiologie, is een van de kartrekkers.
Referenties
Penn Nursing (handleiding)
