Vanaf 1 januari 2027 gaan vijftien zorgaanbieders experimenteren met een nieuwe manier om revalidatie- en herstelzorg te bekostigen. Eerstelijnsverblijf, geriatrische revalidatiezorg en laagcomplexe medisch-specialistische zorg worden daarbij samengebracht in één modulair systeem. De verandering moet het gemakkelijker maken om zorg gedurende een behandeltraject op of af te schalen en biedt meer ruimte voor zorg thuis en op afstand.
ActiZ, Zorgverzekeraars Nederland (ZN), Verenso, V&VN en de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) hebben hun afspraken over het experiment vastgelegd in een convenant, dat op 25 september werd ondertekend. Het experiment duurt vijf jaar.
De aanleiding ligt niet alleen in vergrijzing, complexere zorgvragen en de beweging om ouderen langer thuis te laten wonen. Volgens de NZa sluit ook de bestaande financiering onvoldoende aan op de manier waarop revalidatie- en herstelzorg zich ontwikkelt. Verschillende bekostigingssystemen bestaan naast elkaar en nieuwe zorgvormen, zoals regionale ouderenklinieken, passen niet altijd goed binnen de bestaande categorieën. Bovendien kan dezelfde patiënt bij verschillende aanbieders onder een andere vorm van zorg vallen.
Betalen voor wat een patiënt nodig heeft
De kern van het experiment is modulaire bekostiging. In plaats van afzonderlijke systemen voor verschillende vormen van kortdurende zorg komt er één structuur met modules voor onder meer verblijf, medische behandeling, paramedische behandeling, gedragswetenschappelijke zorg en ambulante geriatrische revalidatie. Voor verblijf worden drie niveaus van verpleegkundige zorgzwaarte onderscheiden.
Daarmee moet de financiering beter kunnen meebewegen met de patiënt. Wanneer iemand minder intensieve zorg nodig heeft, kan worden afgeschaald. Neemt de zorgzwaarte toe, dan kan de inzet juist worden uitgebreid. Dat is relevant omdat patiënten binnen de revalidatie- en herstelzorg sterk verschillen in behandelintensiteit en zorgbehoefte.
De NZa wijst daarbij ook op ongewenste prikkels in de huidige bekostiging. Die kunnen bijvoorbeeld langere verblijfsduur of meer behandelinzet stimuleren, terwijl het opnemen van complexere patiënten financieel juist minder aantrekkelijk kan zijn. De nieuwe systematiek moet doorstroming en passende zorg stimuleren en risicoselectie zoveel mogelijk tegengaan. Tegelijkertijd is het de bedoeling dat de administratieve belasting beheersbaar blijft. “Er is bekostiging nodig die meebeweegt met de veranderende zorgvraag. Met dit experiment zetten we een belangrijke stap”, aldus Rhona Hoven-Eveleigh, bestuursvoorzitter van Verenso.
Meer ruimte voor zorg thuis en digitaal
Een belangrijk onderdeel voor de verdere ontwikkeling van hybride zorg is dat de nieuwe bekostiging functioneel is omschreven. Dat betekent dat wordt vastgelegd welke zorg geleverd wordt en onder welke voorwaarden deze kan worden gedeclareerd, maar niet per definitie door wie of waar. Zorg mag daardoor ook op afstand worden geleverd, bijvoorbeeld telefonisch of via digitale middelen, mits aan de voorwaarden wordt voldaan.
Ook ambulante geriatrische revalidatie krijgt expliciet een plaats in het systeem. Voor zorgverleners die daarvoor naar de patiënt reizen, bevat de regeling een aparte reistoeslag. Daarmee sluit de financiering beter aan op revalidatietrajecten die niet volledig binnen de muren van een instelling plaatsvinden.
Daarnaast komt er ruimte om lokaal afspraken te maken over resultaatbeloning en zorgvernieuwing. Zorgaanbieders en verzekeraars kunnen daarbij afspraken maken over het belonen van zorguitkomsten of innovatieve vormen van zorg. Voor deelname is wel een schriftelijke overeenkomst tussen zorgaanbieder en zorgverzekeraar vereist.
Vijf jaar om te leren
De nieuwe bekostiging is nadrukkelijk een experiment en nog geen definitieve vervanging van het huidige systeem. Gedurende vijf jaar wordt onderzocht of de modules in de praktijk werken, of zij bijdragen aan de beoogde doelen en welke aanpassingen nodig zijn. Ook wordt bekeken of patiëntprofielen of zorgpaden aan de bekostiging gekoppeld moeten worden. De NZa zal informatie verzamelen bij deelnemende aanbieders en verzekeraars en rapporteert hierover aan het ministerie van VWS.
Daarmee gaat het experiment uiteindelijk om meer dan een andere manier van declareren. De centrale vraag is of financiering daadwerkelijk kan meebewegen met een zorgpraktijk waarin behandeling steeds minder aan één locatie of vast zorgproduct is gebonden. Als dat lukt, kan de bekostiging meer ruimte geven om verblijf, behandeling, thuiszorg en digitale ondersteuning rond de veranderende behoefte van de patiënt te organiseren.
Voeg ICT&health toe aan Google
Toon meer content van ICT&health in Google Zoeken.
