Stichting MedMij en Medrie hebben onderzocht hoe persoonlijke gezondheidsomgevingen (PGO’s) kunnen uitgroeien tot één centrale plek voor digitale zorgtaken van verschillende zorgaanbieders. Uit het onderzoek blijkt dat zowel patiënten als zorgverleners behoefte hebben aan meer overzicht en eenvoud, mits de PGO gebruiksvriendelijk en duidelijk ingericht is.
De ontwikkeling sluit aan bij landelijke ambities rondom digitale en hybride zorg, zoals vastgelegd in het Integraal Zorgakkoord. Daarin krijgen PGO’s een steeds belangrijkere rol in het ondersteunen van zelfregie en digitale samenwerking tussen patiënten en zorgverleners.
Versnippering over meerdere apps
Steeds meer zorgprocessen verlopen digitaal. Patiënten ontvangen vragenlijsten, geven thuismetingen door of volgen online instructies via e-healthmodules voor aandoeningen zoals diabetes of COPD. In de praktijk zijn deze digitale zorgtaken echter vaak verspreid over verschillende portalen, apps en websites.
Vooral patiënten die onder behandeling zijn bij meerdere zorgverleners ervaren dit als onoverzichtelijk. Volgens MedMij en Medrie leidt het schakelen tussen verschillende systemen regelmatig tot verwarring en extra administratieve belasting.
Het onderzoek richtte zich daarom op de vraag hoe digitale zorgtaken overzichtelijk kunnen worden aangeboden via een persoonlijke gezondheidsomgeving. Daarbij werd niet alleen gekeken naar het tonen van informatie, maar ook naar het daadwerkelijk starten van zorgtaken vanuit de PGO.
Actief zorgplatform
Binnen het MedMij-netwerk worden PGO’s traditioneel gebruikt voor het ophalen en bekijken van medische gegevens. In het onderzochte concept verandert de PGO echter in een actiever samenwerkingsplatform.
Gebruikers krijgen in één overzicht te zien welke digitale zorgtaken openstaan, wanneer deze uitgevoerd moeten worden en van welke zorgverlener ze afkomstig zijn. Vanuit de PGO kunnen patiënten vervolgens direct doorklikken naar de betreffende e-healthmodule om de taak uit te voeren.
Volgens de onderzoekers vermindert dit de noodzaak om steeds afzonderlijke zorgportalen te openen. Tegelijkertijd kan het patiënten meer regie geven over hun digitale zorgproces. Voor zorgverleners biedt deze aanpak mogelijkheden om digitale zorg beter te integreren in de dagelijkse praktijk en patiënten actiever te begeleiden bij hybride zorgtrajecten.
Onderzoek
Voor het gebruikersonderzoek werden acht deelnemers betrokken, waaronder patiënten met diabetes of verhoogd cardiovasculair risico, leden van de cliëntenraad van Medrie en praktijkondersteuners. De deelnemers testten twee varianten van een klikbaar ontwerp. In de eerste variant werden concrete zorgtaken direct getoond. In de tweede variant zagen gebruikers eerst een overzicht van zorgmodules, waarna zij konden doorklikken naar de bijbehorende taken.
Uit de tests bleek dat deelnemers duidelijk de voorkeur geven aan een directe takenweergave. Gebruikers wilden in één oogopslag kunnen zien wat er moet gebeuren, zonder extra navigatiestappen. Daarnaast bleek begrijpelijke taal essentieel voor acceptatie van de PGO. Medische afkortingen en jargon veroorzaakten onzekerheid, terwijl duidelijke omschrijvingen en heldere instructies juist bijdroegen aan gebruiksgemak.
Verdere ontwikkeling digitale zorg
De komende maanden verwerken MedMij en Medrie de onderzoeksresultaten in de verdere ontwikkeling van e-healthfunctionaliteiten binnen PGO’s. Daarbij staat het verbeteren van gebruiksvriendelijkheid en begrijpelijkheid centraal.
Volgens de initiatiefnemers laat het project zien dat PGO’s zich kunnen ontwikkelen van passieve gegevensomgevingen naar actieve hulpmiddelen voor samenwerking en zelfmanagement. Daarmee kunnen zij een belangrijk onderdeel worden van toekomstige digitale zorgprocessen waarin patiënten meer regie krijgen over hun gezondheid en behandeling.
Barrières PGO gebruik
Vorig jaar deed Patiëntenfederatie Nederland nog onderzoek naar het gebruik van PGO's en eventuele barrières die dat gebruik mogelijk kunnen vertragen. Uit dat onderzoek bleek echter dat patiënten Persoonlijke Gezondheidsomgevingen (PGO’s) blijven gebruiken, ondanks technische beperkingen bij het ophalen van medische gegevens. Vooral het inladen van informatie van huisartsen en ziekenhuizen verloopt nog niet altijd soepel. Toch blijven gebruikers terugkeren naar hun PGO, wat volgens Esther van Noort aantoont dat de behoefte aan regie over de eigen gezondheid groot is.
Van Noort, oprichter van Curavista en initiatiefnemer van Gezondheidsmeter, zag hierin een bevestiging van de groeiende rol van digitale zorg. Het platform ondersteunt inmiddels 300.000 gebruikers in 13 Europese landen. Daarnaast wordt gewerkt aan nieuwe functionaliteiten zoals een overstapservice voor gegevensuitwisseling en het delen van medische beelden via ‘Beeld-in-PGO’. Volgens Van Noort sluiten ook medische gezondheidsapps steeds beter aan op deze ontwikkeling richting meer digitale zelfregie.
