De bekostiging van de medisch-specialistische zorg gaat op de schop. De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) trekt daarvoor samen op met ziekenhuizen, zorgverzekeraars en andere partijen uit de zorg. Aanleiding zijn de groeiende zorgvraag, de toenemende druk op de capaciteit en de beperkte financiële middelen. Het doel is een financieringssysteem dat beter aansluit bij passende zorg en daarmee moet bijdragen aan een toekomstbestendige gezondheidszorg.
De plannen vloeien voort uit afspraken in het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA). Daarin is vastgelegd dat de huidige bekostiging van medisch-specialistische zorg wordt onderzocht en waar nodig aangepast. Volgens de betrokken partijen moet de financiering zorgverleners meer ruimte geven om behandelingen af te stemmen op wat voor de patiënt daadwerkelijk nodig is, zodat de zorg ook op langere termijn toegankelijk, kwalitatief goed en betaalbaar blijft.
Werkagenda Passende Zorg
Onder de noemer Werkagenda Passende Zorg gaan de NZa, ziekenhuizen, zorgverzekeraars en beroepsorganisaties gezamenlijk uitwerken hoe passende zorg binnen de medisch-specialistische zorg verder kan worden gestimuleerd. Aan de samenwerking nemen onder meer de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ), UMCNL, Zorgverzekeraars Nederland (ZN), de Federatie Medisch Specialisten (FMS), Zelfstandige Klinieken Nederland (ZKN) en de Nederlandse Associatie Physician Assistants (NAPA) deel.
De deelnemende organisaties willen gezamenlijk komen tot een bekostigingssysteem dat beter aansluit bij passende zorg. Volgens de initiatiefnemers is brede samenwerking tussen overheid, zorgaanbieders, zorgprofessionals en zorgverzekeraars noodzakelijk om veranderingen in de financiering en organisatie van de medisch-specialistische zorg te kunnen doorvoeren.
Knelpunten in kaart
De betrokken partijen hebben de belangrijkste knelpunten in de huidige bekostiging van de medisch-specialistische zorg in kaart gebracht. De komende jaren richten zij zich onder meer op het creëren van meer ruimte voor nieuwe manieren van zorg organiseren, het vereenvoudigen van de bekostigingsregels, het onderzoeken welke financieringsvorm het beste aansluit bij de zwaarte van de zorg en het stimuleren van vernieuwing binnen de sector.
Ongewijzigd dbc-bekostingingssysteem
De aanpassing van het bekostigingssysteem is volgens de deelnemers een meerjarig traject. Zij rekenen op een doorlooptijd van drie tot vijf jaar, omdat eerst onderzoek nodig is en nieuwe werkwijzen in de praktijk moeten worden getest voordat zij op grotere schaal kunnen worden ingevoerd. Uiteindelijk moet dat leiden tot een financieringssysteem dat passende zorg beter ondersteunt.
Vanwege de omvang van de voorgenomen hervormingen blijft het huidige dbc-bekostigingssysteem de komende jaren grotendeels ongewijzigd. De NZa voert in die periode alleen aanpassingen door die noodzakelijk zijn of bijdragen aan de overgang naar passende zorg. Daarmee willen de betrokken partijen rust creëren, terwijl tegelijkertijd wordt gewerkt aan een nieuw bekostigingssysteem.
Verduurzamen
Eerder dit jaar schreven we al dat de NZa onderzoekt hoe de zorgsector verder kan verduurzamen. In opdracht van het ministerie van VWS brengt de toezichthouder de knelpunten, oorzaken en mogelijke oplossingen in kaart bij onder meer ziekenhuizen, ggz-instellingen, apotheken en de langdurige zorg. Het rapport met de uitkomsten wordt in de tweede helft van 2026 verwacht.
