De medische dronevluchten tussen Isala Meppel en Isala Zwolle worden verlengd tot medio 2027. In het eerste pilotjaar zijn ruim 800 vluchten uitgevoerd waarbij onder meer bloedmonsters, medicatie en gekoelde geneesmiddelen tussen beide ziekenhuislocaties zijn vervoerd. De volgende fase moet meer kennis opleveren over de inzet van drones voor medische logistiek en bijdragen aan de ontwikkeling van een toekomstig landelijk dronenetwerk.
De huidige pilot ging in september 2025 van start en wordt uitgevoerd door het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, ANWB, Isala, KPN en Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL). Daarmee is een ontwikkeling die bij Isala al in 2020 begon inmiddels uitgegroeid tot een operationele proef met daadwerkelijk medisch transport.
Van testvlucht naar medisch transport
In 2020 begon Isala met de eerste testvluchten tussen Meppel en Zwolle. Die maakten deel uit van het Medical Drone Service initiatief, waarin werd onderzocht of drones veilig en betrouwbaar konden worden ingezet voor spoedzendingen zoals bloed, medicijnen en diagnostische monsters. De eerste vluchten werden nog zonder medische lading uitgevoerd.
In 2021 volgde een nieuwe stap. Tussen beide Isala locaties werden toen de eerste Nederlandse medische dronevluchten buiten het zicht van de piloot over dunbevolkt gebied uitgevoerd. Ook die vluchten vonden nog zonder medische lading plaats. De achterliggende ambitie was toen al om bijvoorbeeld bloed uit Meppel snel naar een laboratorium in Zwolle te kunnen brengen. Daardoor zouden complexe of minder vaak uitgevoerde onderzoeken eventueel op één locatie geconcentreerd kunnen worden.
Sinds september 2025 wordt daadwerkelijk medisch materiaal vervoerd. Daarbij wordt ook onderzocht wat de vliegreis doet met kwetsbare materialen. Schommelingen en luchtdrukverschillen zouden bijvoorbeeld invloed kunnen hebben op bloedcellen of geneesmiddelen. Vooral bij bloed van bepaalde patiëntengroepen is dat relevant, omdat bloedcellen kwetsbaarder kunnen zijn.
De eerste resultaten zijn positief. Het dronevervoer blijkt geen relevante invloed te hebben op de kwaliteit van de onderzochte medicatie. Ook de eerste resultaten van onderzoek naar vervoerde bloedmonsters worden als veelbelovend omschreven.
Ruim 800 succesvolle vluchten
De huidige vaste vliegroute tussen Meppel en Zwolle is 22 kilometer lang. Een vlucht duurt gemiddeld 14 minuten. Tijdens het eerste pilotjaar werden meer dan 800 vluchten uitgevoerd en lag de operationele inzetbaarheid tussen 92 en 95 procent. Daarmee is onder uiteenlopende weersomstandigheden praktijkervaring opgedaan met zowel de technische als operationele kant van medisch dronevervoer.
Een belangrijk onderdeel is het vliegen volgens het BVLOS principe, Beyond Visual Line of Sight. Daarbij bevindt de drone zich buiten het directe zicht van de piloot. Tijdens de pilot wordt onderzocht hoe dergelijke vluchten veilig kunnen worden uitgevoerd in het Nederlandse luchtruim, waar drones rekening moeten houden met onder meer traumahelikopters, politiehelikopters en ander vliegverkeer.
Dat betekent een aanzienlijke ontwikkeling ten opzichte van de eerste Isala tests in 2020. Toen werd nog over voornamelijk dunbevolkt en agrarisch gebied gevlogen en werd het luchtruim tijdens testvluchten tijdelijk gesloten voor ander vliegverkeer.
Logistiek slimmer organiseren
Voor Isala gaat het project niet alleen om de drone zelf. De technologie kan ook mogelijkheden bieden om medische logistiek anders te organiseren. Het Klinisch chemisch laboratorium en de Klinische farmacie onderzoeken bijvoorbeeld of complexe of minder vaak uitgevoerde onderzoeken op één locatie kunnen worden geconcentreerd. Een voorwaarde daarvoor is dat monsters en andere medische materialen snel en betrouwbaar tussen locaties kunnen worden vervoerd.
Dronevervoer kan bovendien de afhankelijkheid van wegtransport en chauffeurs verminderen en bijdragen aan verdere standaardisering van logistieke processen. Dat kan relevant zijn in een zorgsector die kampt met personeelstekorten en tegelijkertijd de toegankelijkheid van zorg op peil moet houden.
Op weg naar landelijk netwerk
Tijdens de verlenging tot medio 2027 wordt het onderzoek uitgebreid naar andere vormen van laboratoriumdiagnostiek, patiëntgroepen en farmaceutische producten. Daarmee moet duidelijker worden voor welke medische toepassingen dronevervoer daadwerkelijk meerwaarde biedt.
De ervaringen op de route tussen Meppel en Zwolle moeten daarnaast kennis opleveren voor toekomstige dronecorridors. Uiteindelijk willen de betrokken partijen daarmee bijdragen aan een landelijk netwerk voor snel, betrouwbaar en duurzaam vervoer van medische materialen.
