Hybride zorg ontwikkelt zich snel van innovatie naar randvoorwaarde om de zorg toegankelijk te houden. Door vergrijzing, personeelstekorten en een groeiende zorgvraag staat de capaciteit van zorgorganisaties onder druk. Digitale zorg kan helpen om efficiënter te werken, maar alleen als digitale en fysieke zorg onderdeel zijn van één samenhangend proces. Volgens Caroline Besuijen, directeur-bestuurder van Medicinfo, vraagt dat om een andere inrichting van zorg. Medische servicecentra (MSC’s) kunnen daarin een verbindende rol spelen.
In de praktijk wordt digitale zorg nog vaak gezien als een aanvulling op bestaande processen. Volgens Besuijen is dat precies waar het misgaat, zo schetst zij in de recent verschenen derde editie van ICT&health. Het vertrekpunt ligt te vaak bij extra capaciteit in plaats van herontwerp van zorgpaden.
“Dat is slechts een deel van het verhaal. We adviseren vanaf het begin dat we graag samen willen toewerken naar een hybride zorgverlening waarin digitale en fysieke zorg naadloos in elkaar overlopen en elkaar zo versterken.”
In een hybride zorgpad begint het proces vaak digitaal, bijvoorbeeld via online triage. Een deel van de zorgvragen kan direct op afstand worden afgehandeld via chat, telefonie of beeldbellen. Alleen wanneer fysieke zorg nodig is, volgt een gerichte doorverwijzing. Zorgverleners ontvangen daarbij vooraf relevante informatie, wat tijd bespaart en de kwaliteit van zorg kan ondersteunen.
Regie in zorgprocessen
Samenwerkingen rond hybride zorg starten vaak kleinschalig, bijvoorbeeld met digitale triage voor laag-urgente vragen. Tegelijk wordt gekeken naar opschaling binnen regionale netwerken en over domeinen heen. Volgens Besuijen is het daarbij belangrijk om niet alleen te focussen op de lange termijn, maar juist ook nu stappen te zetten, ondanks dat randvoorwaarden zoals standaardisatie en databeschikbaarheid nog in ontwikkeling zijn.
Binnen dat proces ziet zij een duidelijke regierol voor MSC’s. Die kunnen zorgvragen centraal opvangen, beoordelen en routeren naar de juiste zorgverlener. “Wij kunnen daar op steeds grotere en bredere schaal – in regio’s en over domeinen heen – een centrale ondersteunde rol in vervullen. Dat is efficiënter, levert minder kosten op en maakt sneller opschalen mogelijk.”
De ambitie is dat MSC’s fungeren als digitale schil rondom netwerkzorg: een centrale ingang waar patiënten met hun zorgvraag terechtkunnen. Dat is relevant, omdat patiënten vaak met meerdere zorgverleners te maken hebben, terwijl processen en systemen nog versnipperd zijn. Een MSC kan helpen om die fragmentatie te doorbreken en zorgvragen sneller op de juiste plek te krijgen.
Van praktijk naar opschaling
Voorbeelden laten zien hoe hybride zorg zich ontwikkelt. In Friesland leidde de inzet van digitale triage en zorg op afstand tot kortere wachttijden en lagere werkdruk. In andere regio’s wordt gewerkt aan domeinoverstijgende zorgcoördinatie, waarbij MSC’s een rol spelen in digitale toegang en triage. Ook in de eerste lijn ondersteunen MSC’s huisartsenpraktijken, bijvoorbeeld bij specifieke patiëntgroepen.
Voor verdere opschaling zijn randvoorwaarden nodig, zoals passende financiering, standaardisatie en integratie van systemen. Tegelijk vraagt het om duidelijke keuzes in rollen en verantwoordelijkheden binnen het zorglandschap.
Uiteindelijk draait het volgens Besuijen om hoe hybride zorg structureel wordt georganiseerd. “Als we digitale zorg blijven zien als een losse toevoeging, blijft de impact beperkt. Maar wanneer we hybride zorg organiseren als onderdeel van het totale zorgproces, kan het echt bijdragen aan toekomstbestendige zorg.”
Het volledige artikel is te lezen in de recent verschenen derde editie van ICT&health én in ons online magazine.
Innovation partner
