Het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) en de Universiteit Leiden hebben een nieuw Honoursvak ontwikkeld waarin studenten leren hoe kunstmatige intelligentie (AI) en ondernemerschap kunnen bijdragen aan innovaties in de gezondheidszorg. Het vak, Healthy AI, richt zich niet alleen op de technische mogelijkheden van AI, maar ook op het herkennen van problemen in de praktijk en het ontwikkelen van haalbare oplossingen. Daarmee willen de initiatiefnemers studenten voorbereiden op de complexe uitdagingen binnen de zorg.
De aanleiding voor het nieuwe vak kwam van een student Geneeskunde, die tijdens het Honoursprogramma mogelijkheden zag om het onderwijs uit te breiden met een vak over AI en ondernemerschap. Na gesprekken met de Honourscoördinator en Cairelab, het AI-expertisecentrum binnen het LUMC, werd het idee verder uitgewerkt. De student koos er uiteindelijk voor om zelf deel te nemen aan het vak, dat voortkwam uit zijn wens zich verder in het onderwerp te verdiepen.
Datawetenschap en medische technologie
Bij de ontwikkeling van Healthy AI waren ook onderzoekers en docenten betrokken die zich bezighouden met datawetenschap en medische technologie. Volgens hen is het doel om studenten niet alleen kennis te laten maken met AI, maar ook met de stappen die nodig zijn om een innovatief idee daadwerkelijk in de praktijk te brengen. Daarbij komen onder meer samenwerking, wet- en regelgeving, software, implementatie en de organisatie van de zorg aan bod.
Om studenten een breed beeld van innovatie in de zorg te geven, wordt gebruikgemaakt van gastdocenten uit onder meer ziekenhuizen, het bedrijfsleven, start-ups en de zorgverzekeringssector. De initiatiefnemers vinden dat studenten hierdoor kennismaken met de verschillende disciplines die nodig zijn om vernieuwingen in de zorg te realiseren. Ook krijgen zij inzicht in de praktische beperkingen waarmee innovaties te maken kunnen krijgen.
Mix van opleidingen
Hoewel het vak openstaat voor studenten met verschillende achtergronden, bestond de eerste groep deelnemers vooral uit studenten Geneeskunde en Biomedische Wetenschappen. Volgens de initiatiefnemers zou een grotere mix van opleidingen, bijvoorbeeld met studenten uit de techniek of rechten, de samenwerking verder kunnen versterken.
Omdat Healthy AI dit studiejaar voor het eerst werd aangeboden, is het vak tijdens de uitvoering op verschillende punten aangepast. Zo bleek het lastig om zorgprofessionals voldoende tijd vrij te laten maken om praktijkproblemen aan te leveren. Daarvoor werden bestaande casussen van Cairelab gebruikt. Ook werd het oorspronkelijke plan om studenten een werkend prototype te laten ontwikkelen vervangen door het ontwerpen van een concept, omdat daarvoor binnen de beschikbare tijd meer ruimte was.
Ideeën verder uitwerken
De initiatiefnemers hopen dat het vak studenten stimuleert om innovatieve ideeën niet alleen te bedenken, maar deze ook verder uit te werken. De ervaringen van de eerste lichting studenten worden gebruikt om het onderwijs de komende jaren verder te ontwikkelen. Daarbij wordt onder meer gekeken naar een grotere diversiteit onder de deelnemers en verdere uitbreiding van de praktijkgerichte onderdelen.
Healthy AI maakt deel uit van het Honoursprogramma van het LUMC en de Universiteit Leiden. Het vak sluit aan bij de ambitie om studenten uit verschillende disciplines gezamenlijk op te leiden, zodat zij beter zijn voorbereid op toekomstige vraagstukken in de gezondheidszorg en de rol die technologie daarin speelt.
Design
Begin februari 2024 schreven we ook al over een andere ontwikkeling op het snijvlak van innovatie en gezondheidszorg. Daarbij stond de rol van design centraal. Na de ondertekening van het Integraal Zorgakkoord (IZA) zijn begrippen als digitalisering, passende zorg en waardegedreven zorg gemeengoed geworden. Volgens Judith Rietjens, die op 26 januari 2023 werd benoemd tot hoogleraar aan het Erasmus MC, krijgt design daarbij nog te weinig aandacht. Zij onderzoekt hoe industrieel ontwerpers kunnen bijdragen aan een toekomstbestendig zorgsysteem en hoe doordacht ontwerp patiënten kan ondersteunen in een zorg die steeds meer onder druk staat.
