Vanaf 2027 krijgen vier ZonMw-programma’s op het gebied van langdurige zorg een vervolg: Kennisnetwerken voor Specifieke Doelgroepen (KSD), Expertisefunctie Zintuiglijk Gehandicapten (EZG), Academische Werkplaatsen Verstandelijke Beperkingen (AWVB) en Academische Werkplaatsen Ouderenzorg (KAWO). Daarmee investeert ZonMw in het verder versterken van de kennisinfrastructuur in de langdurige zorg, met als doel betere samenwerking, kennisontwikkeling en kennisdeling rond passende ondersteuning voor mensen die langdurig zorg nodig hebben.
ZonMw wil met kennis bijdragen aan goede zorg en ondersteuning voor iedereen die daarop is aangewezen, ook wanneer sprake is van langdurige afhankelijkheid van zorg. Daarvoor is specifieke expertise nodig die niet op één plek beschikbaar is, maar ontstaat in samenwerking tussen praktijk, onderzoek en onderwijs.
De vier programma’s richten zich op uiteenlopende doelgroepen binnen de langdurige zorg, maar delen dezelfde opgave: het ontwikkelen en toepassen van kennis die direct aansluit op de praktijk. Door partijen structureel met elkaar te verbinden, moet de kwaliteit van zorg en ondersteuning worden versterkt. Volgens ZonMw bouwen de nieuwe programma’s voort op bestaande initiatieven. De afgelopen jaren is daarmee al gewerkt aan de opbouw van een kennisinfrastructuur in de langdurige zorg. Het vervolg moet die basis verder verstevigen en zorgen voor meer samenhang en continuïteit in de kennisontwikkeling.
Kennisinfrastructuur
Een kennisinfrastructuur is een samenhangend netwerk van organisaties die samenwerken aan het ontwikkelen, delen en borgen van kennis. Daarbij is er voortdurende uitwisseling tussen onderzoek, beleid, praktijk en onderwijs. Die samenwerking krijgt onder meer vorm in consortia, academische werkplaatsen en leernetwerken.
De bestaande ZonMw-programma’s in de langdurige zorg zijn de afgelopen periode geëvalueerd. Daaruit blijkt dat de financiering van ZonMw heeft bijgedragen aan het versterken van de samenwerking binnen de zintuiglijk gehandicaptensector. Ook vervullen de academische werkplaatsen in de verstandelijke beperkingen en ouderenzorg een belangrijke rol in het ontwikkelen en verspreiden van kennis in de sector. Daarnaast hebben de kennisnetwerken voor specifieke doelgroepen zich verder kunnen professionaliseren.
Vier programma’s verlengen
Tegelijkertijd wordt geconcludeerd dat een extra impuls nodig is om deze ontwikkelingen in de kennisinfrastructuur binnen de langdurige zorg vast te houden, te versterken en verder uit te bouwen. Op basis daarvan heeft het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) ZonMw opdracht gegeven om de vier programma’s te verlengen en te vervolgen.
De vier programma’s krijgen elk een eigen inhoudelijke focus. Zo richt het programma Expertisefunctie Zintuiglijk Gehandicapten (EZG) zich niet alleen op de langdurige zorg, maar ook op de curatieve zorg, waarin behandeling en genezing centraal staan. Daarnaast komt er extra aandacht voor het toepassen van bestaande kennis in de dagelijkse praktijk.
Vijf extra doelgroepen
Binnen Kennisnetwerken voor Specifieke Doelgroepen (KSD) verschuift het accent meer naar de rol van het kenniscentrum binnen bredere samenwerkingsverbanden. Ook wordt de doelgroep van het programma uitgebreid, waardoor kenniscentra voor vijf extra doelgroepen in aanmerking komen voor financiering.
Meer informatie over de vernieuwde programma’s is beschikbaar via de afzonderlijke trajecten voor de Academische Werkplaatsen Verstandelijke Beperkingen (2027–2037), de Kennisinfrastructuur Academische Werkplaatsen Ouderenzorg (2027–2037), de Expertisefunctie Zintuiglijk Gehandicapten (2027–2030) en de Kenniscentra voor Specifieke Doelgroepen (2027–2036).
Subsidieoproepen
Vanaf 3 juni 2026 kunnen bestaande samenwerkingsverbanden in de langdurige zorg subsidie aanvragen voor hun activiteiten. Dit kan binnen de voorwaarden die gelden voor de vier programma’s en die zijn vastgelegd in de subsidieoproepen. Aanvragers ontvangen eind 2026 bericht over de uitkomst van hun aanvraag.
Begin 2027 wordt op de website van ZonMw bekendgemaakt welke partijen financiering ontvangen. De subsidieoproepen zijn terug te vinden in de subsidiekalender van ZonMw en via de bijbehorende links. Aanvragen kunnen worden ingediend tot 1 oktober 2026 om 14.00 uur.
- Academische Werkplaatsen Verstandelijke Beperkingen 2027-2031.
- Kennisinfrastructuur Academische Werkplaatsen Ouderenzorg 2027 – 2031.
- Versterken van de kennisinfrastructuur binnen de zintuiglijke gehandicaptenzorg 2027-2030.
- Kenniscentra Specifieke Doelgroepen 2027-2031.
- Kenniscentra LVHC doelgroepen 2027-2031.
