De digitalisering van de zorg vraagt om moed. Dat betoogde Leonique Niessen, directeur-bestuurder van Nictiz, in een toespraak tijdens het Connecting Worlds-event op 4 maart 2026 in TivoliVredenburg. Haar boodschap is duidelijk: wie wil dat digitale zorg écht verandert, moet nu durven handelen, ook als onzekerheid en complexe keuzes daarbij horen. Niessen schetst twee fundamentele dilemma’s waar de Nederlandse zorg voor staat.
Het eerste dilemma is de spanning tussen korte en lange termijn. “We werken aan een toekomst waarin databeschikbaarheid in 2035 op orde is,” zegt Niessen. Ze vraagt zich hardop af wat we nu doen nu het nodig is dat gegevens bruikbaar zijn en dat de zorgprofessional minder tijd kwijt is aan administratie. “Wachten we op de perfecte oplossing of benutten we wat er vandaag al kan”, vraagt Niessen. Haar antwoord is een combinatie: direct waarde toevoegen voor patiënt en zorgprofessional, én tegelijkertijd voorkomen dat oplossingen van vandaag straks niet passen in landelijke afspraken en architectuur.
Het tweede dilemma dat ze noemt is de spanning tussen landelijk en regionaal. Overal in Nederland worden plannen en prioriteiten opgesteld, maar wie bepaalt wat eerst komt? Niessen benadrukt dat duidelijke keuzes en realisme in tempo essentieel zijn. Ze wijst op de landelijke intersectorale tafel van het ministerie van VWS als belangrijke stap, maar waarschuwt dat sectoren en regio’s hun eigen belangen soms moeten overstijgen. Ze stelt dat dat nodig is om in het geheel vooruit te kunnen komen.
Autoriteit Digitale Gezondheid
Niessen ziet ook kansen in de oprichting van de Autoriteit Digitale Gezondheid (ADG). Niet de vorm is daarin volgens haar doorslaggevend maar het mandaat om keuzes te maken, om samenhang aan te brengen en om niet-vrijblijvend te prioriteren. Alleen dan wordt het volgens Niessen een gamechanger. Anders krijgen we wat we al hebben. Weliswaar in een andere vorm, maar geen wezenlijke verandering.
Voor Niessen is moed geen kwestie van stoer of overmoedig zijn, maar van het juiste durven doen: handelen ondanks onzekerheid, met het vertrouwen dat het beter wordt. “Die beweging kan alleen samen. Ik steek graag mijn hand uit,” sluit ze haar toespraak af.
Nictiz publiceerde naar aanleiding van de toespraak een blog waarin de visie van Niessen uitgebreid wordt toegelicht. De blog is te vinden op de website van Nictiz.
Twiin Afsprakenstelsel
Vorige week schreven we over hoe met ministerie van VWS werkt aan een duidelijke stap richting één centrale plek voor geharmoniseerde afspraken rond gezondheidsgegevens. Dit landelijke afsprakenstelsel bouwt voort op bestaande initiatieven en moet zorgen voor meer samenhang en duidelijkheid. Het Twiin Afsprakenstelsel dient hierbij als basis. Deze ontwikkeling duidt op een verschuiving naar sterkere publieke regie, terwijl de waardevolle samenwerking tussen de betrokken partijen in het veld behouden blijft.
