In Twente werken zorginstellingen, kennisorganisaties en bedrijven samen aan een regionale data-infrastructuur die niet alleen de zorgpraktijk ondersteunt, maar ook onderzoek en innovatie versnelt. Onder de naam ‘Versneld verbinden’ bouwen 27 zorgorganisaties aan een gezamenlijke datahub waarmee patiëntinformatie sneller beschikbaar komt én data breder kan worden ingezet voor passende zorg.
Ook in Twente staat de zorg onder druk door een groeiende zorgvraag en een afnemend aantal zorgprofessionals. Volgens Jeroen Hakkert, CIO en bedrijfskundig manager ICMT van Medisch Spectrum Twente (MST), vraagt dat om fundamenteel andere samenwerking tussen zorgorganisaties, zo vertelde hij onlangs in een interview met ICT&health.
Het doel van het programma Versneld verbinden is daarom helder: informatie slimmer delen, processen anders organiseren en digitaal samenwerken over de grenzen van instellingen heen. Het Integraal Zorgakkoord (IZA) gaf daarbij het benodigde zetje om de plannen daadwerkelijk uit te voeren. Zo is het Regiodealproject ‘Zorg innovatie infrastructuur Twente’ ontstaan, sinds kort bekend onder de nieuwe naam ZorgDataPunt.
“We wilden afstemmen met de landelijke afspraken in het kader van het IZA over databeschikbaarheid”, zegt Hakkert. “Maar omdat die nog vooral theoretisch waren, hebben wij gezegd: just do it. Dus werken we nu als 27 zorgorganisaties in de regio – inclusief de Achterhoek – samen in een regionale datahub.”
Binnen die samenwerking zijn meerdere toepassingen ontwikkeld, waaronder regionaal capaciteitsinzicht, een diagnostisch portaal voor laboratoriumgegevens, proactieve zorgplanning, gekoppelde thuismonitoring en een 360-gradenbeeld van patiëntinformatie.
Van patiëntenzorg naar onderzoek
Volgens Hakkert ligt de kracht van de aanpak niet alleen in betere gegevensuitwisseling tijdens de zorgverlening, maar ook in het bredere gebruik van data voor onderzoek en innovatie. Wanneer een patiënt vanuit de VVT op de spoedeisende hulp terechtkomt, kunnen relevante gegevens direct beschikbaar zijn voor zorgverleners.
Daarvoor werken de zorginstellingen samen met onder meer de Universiteit Twente, Saxion Hogeschool en regionale marktpartijen. Monique Tabak, hoogleraar eHealth bij het TechMed Centrum van de Universiteit Twente en decaan wetenschap bij ZGT, ziet daarin een belangrijke verandering ten opzichte van traditionele onderzoeksmodellen.
“Traditioneel wordt voor ieder onderzoek een eigen omgeving opgetrokken”, stelt Tabak. “Ons idee was: als we daarvoor een structurele omgeving creëren waarin we alle data faciliteren, ontstaat een heel ander perspectief. Dan is data voor onderzoek niet alleen in de diepte beschikbaar maar ook breed, op populatieniveau.” Volgens haar kunnen onderzoekers zich daardoor meer richten op de inhoud van onderzoek, in plaats van op het verzamelen van data.
Datagedreven, passende zorg
De betrokken partijen zien de infrastructuur als basis voor nieuwe vormen van datagedreven zorg en e-health. Door gegevens uit verschillende zorglijnen en thuissituaties te combineren, ontstaat ruimte voor toepassingen zoals vroegsignalering, AI-ondersteunde voorspellingen en digitale ondersteuning van patiënten met chronische aandoeningen.
Om die infrastructuur praktisch op te bouwen, lopen inmiddels drie regionale voorbeeldprojecten: monitoring van ouderen na een operatie, begeleiding van patiënten met hartfalen en aanpassing van zorgopleidingen op datagedreven werken. Ook regionale bedrijven zijn aangesloten, waaronder SmartQare, Evidencio, Luscii en MedTech Twente.
“Behalve de keuze om de data-infrastructuur naast het primaire proces ook meteen voor onderzoek beschikbaar te stellen, is ook deze breedte van samenwerking uniek”, zegt Steven Bossems, lead architect bij Medisch Spectrum Twente. “Zoiets bestaat elders in het land niet, dus hiervoor is veel interesse.”
Invloed op landelijke ontwikkeling
De Twentse partners proberen hun aanpak af te stemmen op landelijke en Europese ontwikkelingen rond databeschikbaarheid, zoals de European Health Data Space (EHDS). Tegelijkertijd kiezen ze ervoor om niet te wachten op landelijke kaders, maar juist ervaring op te doen in de praktijk.
Volgens Hakkert levert dat niet alleen kennis op voor de regio zelf, maar kan de samenwerking ook bijdragen aan landelijke ontwikkelingen rond databeschikbaarheid en digitale zorginnovatie.
Lees het hele artikel in de recent verschenen editie 2, 2026 van ICT&health, of lees het in ons online magazine.
