Kunstmatige intelligentie, datagedreven werken en hybride zorg veranderen in hoog tempo de medische praktijk. Om richting te geven aan die ontwikkeling heeft de Federatie Medisch Specialisten een digitale agenda richting 2035 gepresenteerd met als titel ‘De rol van de medisch specialist in het digitale tijdperk’. De agenda bouwt voort op de visie Medisch Specialist 2035 en beschrijft hoe digitalisering het werk van specialisten ingrijpend verandert in de komende jaren volgens de beroepsgroep zelf.
Met de digitale agenda (pdf) schetst de federatie hoe de rol van de medisch specialist zich verder ontwikkelt door technologische vooruitgang. Digitalisering raakt volgens de organisatie alle onderdelen van het vak, van diagnostiek en behandeling tot samenwerking met andere zorgverleners en contact met patiënten. Tegelijkertijd vraagt deze ontwikkeling om meer professioneel leiderschap van medisch specialisten, zodat nieuwe technologieën op een verantwoorde manier worden ingezet en blijven bijdragen aan goede en toegankelijke zorg.
“Digitalisering verandert ons werk fundamenteel. Juist daarom moet onze beroepsgroep zelf richting geven aan hoe data, digitale zorg en AI worden ingezet. Alleen zo zorgen we dat technologie de zorg verbetert en niet andersom”, zegt internist en bestuurslid van de Federatie, Iris Verberk.
Zes digitale opgaven
De digitale agenda benoemt zes opgaven die richting geven aan de digitale transformatie van de medisch-specialistische zorg. Daarbij benadrukt de Federatie het belang van samenwerking tussen medisch specialisten, wetenschappelijke verenigingen, zorgorganisaties, patiënten en beleidsmakers.
De zes opgaven zoals ze zijn omschreven, zijn:
- Databeschikbaarheid en datagedreven zorg Goede zorg vraagt om betrouwbare en bruikbare data, zoals goede uitwisseling van patiëntgegevens en hergebruik van zorgdata voor kwaliteitsverbetering, onderzoek en capaciteitsmanagement.
- Patiëntgerichte zorg in een digitaal tijdperk Digitale toepassingen maken zorg op afstand steeds beter mogelijk, bijvoorbeeld via thuismonitoring, zelfmetingen en dashboards waarmee patiënten hun gezondheid volgen.
- Regeldruk en administratieve lasten verminderen Nieuwe technologie kan medisch specialisten ondersteunen bij administratieve taken, zoals spraakgestuurd rapporteren, automatische verslaglegging en slimmere digitale werkprocessen.
- Verantwoorde inzet van AI AI kan ondersteunen bij diagnostiek, beeldanalyse en beslisondersteuning. Dit vraagt om zorgvuldige validatie, duidelijke governance en kennis van de mogelijkheden én risico’s van AI.
- Menselijke maat en digitale weerbaarheid Digitalisering mag nooit ten koste gaan van persoonlijk contact en goede zorg. Daarnaast is het belangrijk dat medisch specialisten en zorginstellingen voorbereid zijn op digitale afhankelijkheid, bijvoorbeeld bij uitval van systemen of cyberaanvallen.
- Innovatie, implementatie en opschaling De uitdaging ligt niet alleen in nieuwe technologie ontwikkelen, maar vooral in het breed implementeren van bewezen digitale innovaties in de dagelijkse zorgpraktijk.
CMIO
De agenda is opgesteld door het platform Informatiebeleid van de Federatie. In dit platform werken leden van het Chief Medical Information Officers (CMIO)-netwerk samen met vertegenwoordigers van wetenschappelijke verenigingen aan het delen van kennis over digitalisering, data en informatietechnologie. In vrijwel alle ziekenhuizen vervult een medisch specialist de rol van CMIO.
Afgelopen december verscheen in het magazine van ICT&health een artikel waarin Verberk toelicht waarom toegang tot zorgdata belangrijk is. Volgens haar zijn zorggegevens nu vaak versnipperd opgeslagen en moeilijk toegankelijk, terwijl goede zorg juist vraagt om het juiste inzicht op het juiste moment.
Landelijke zorgdata-infrastructuur
Stichting CumuluZ Zorgdata moet daarvoor een oplossing bieden met een landelijke zorgdata-infrastructuur die fungeert als tussenlaag tussen de bron van data, zoals ziekenhuizen, huisartsen en laboratoria, en de plek waar die informatie nodig is, bijvoorbeeld in het EPD van de behandelend arts. Om de databeschikbaarheid te verbeteren werkt CumuluZ nauw samen met verschillende zorgpartijen, waaronder de Federatie Medisch Specialisten.
