Het Radboudumc-project Zinvolle Registratie (ZIRE) wordt de komende jaren landelijk uitgerold op intensivecareafdelingen. In april zijn in acht koploperziekenhuizen de eerste stappen gezet met ‘zinvol registreren’; vanaf 2027 volgen de overige IC’s in Nederland. Het project, onderdeel van een AZWA-doorbraakprogramma, moet de administratieve lasten en registratiedruk in de zorg verminderen. Onder begeleiding van Radboudumc, namens UMCNL, bepalen zorgprofessionals zelf welke indicatoren daadwerkelijk bijdragen aan kwaliteit van zorg.
Uit eerdere experimenten blijkt dat de aanpak per dienst gemiddeld zo’n half uur aan registratietijd bespaart. Die tijdwinst wordt volgens betrokken IC’s direct teruggegeven aan de zorg, bijvoorbeeld in scholingsmomenten of extra aandacht voor patiënten. “De extra tijd die we overhouden, gebruiken we voor scholingsmomenten, maar ook voor net dat extraatje voor de patiënt”, zegt IC-verpleegkundige Roos Broekhuizen van het Radboudumc.
Acht koploperziekenhuizen
Het Radboudumc-project Zinvolle Registratie (ZIRE) wordt na twee succesvolle experimenten de komende jaren landelijk uitgerold op alle intensivecareafdelingen in Nederland. In het voorjaar zijn acht koploper-IC’s gestart met een eerste fase waarin zij werken volgens ZIRE-principes om registratiedruk te verminderen. Het programma, onderdeel van een AZWA-doorbraakproject, moet leiden tot minder administratieve lasten en meer tijd voor directe patiëntenzorg en wordt begeleid door Radboudumc namens UMCNL. De acht koploperziekenhuizen, die in 2026 gaan werken met ZIRE zijn: Adrz, Albert Schweitzer, Gelre ziekenhuis, HagaZiekenhuis, Jeroen Bosch Ziekenhuis, Ikazia, St. Antonius Ziekenhuis en het UMCG.
In deze eerste fase volgen de deelnemende IC’s een scholingsprogramma en werken zij met een ZIRE-toolbox. Die bevat onder meer een overzicht van registraties die kunnen worden losgelaten, een zakkaartje en een verbeterbord. Ook is er nadrukkelijk aandacht voor uitwisseling van ervaringen met ziekenhuizen die al eerder met ZIRE hebben gewerkt. In 2027 wordt het programma verder opgeschaald naar alle IC’s in Nederland, met als belangrijk aandachtspunt de duurzame verankering van ‘zinvol registreren’ in de dagelijkse praktijk.
Succesvolle kernset
Het ZIRE-project werd in 2017 opgezet binnen het Radboudumc als initiatief van het Consortium Kwaliteit van Zorg. Verpleegkundigen, artsen en patiënten werkten daarbij samen aan het terugdringen van de registratiedruk in de zorg. Zij stelden een beperkte, maar relevante set kwaliteitsindicatoren vast die daadwerkelijk bijdragen aan betere patiëntuitkomsten en kwaliteitsverbetering. Deze kernset omvat onder meer gegevens over heropnames, sterfte, ervaringen van patiënten en hun naasten, en de langetermijngevolgen van een opname op de intensive care.
Na de eerste ervaringen werd de aanpak ook toegepast binnen het Oncologisch Centrum Rijnstate en de afdeling Hematologie van UMC Groningen. In 2021 volgde een verdere uitbreiding naar de intensivecareafdelingen van acht ziekenhuizen in Oost-Nederland. De resultaten van beide praktijkproeven lieten zien dat het werken met een beperkte set betekenisvolle kwaliteitsindicatoren de registratielast aanzienlijk vermindert, terwijl de kwaliteit van zorg behouden blijft.
Administratieve belasting verminderen
Marieke Zegers, wetenschappelijk onderzoeker bij Radboudumc en projectleider van de landelijke invoering van ZIRE, geeft aan verheugd te zijn dat het systeem binnenkort op alle intensivecareafdelingen in Nederland wordt ingezet. Volgens haar blijkt uit de praktijk dat de aanpak effectief is. Het verminderen van administratieve werkzaamheden ziet zij als een belangrijke voorwaarde om zorgmedewerkers te behouden en tegelijkertijd de kwaliteit van de patiëntenzorg te versterken.
Ook Toosje Valkenburg, speciaal gezant regeldruk binnen IZA/AZWA, benadrukt het belang van deze ontwikkeling. Zij stelt dat zorgprofessionals zelf het initiatief nemen om administratieve processen zinvoller en efficiënter in te richten. Voor de intensive care betekent ZIRE volgens haar een belangrijke stap richting het bredere streven om de administratieve belasting voor zorgverleners uiteindelijk met de helft te verminderen.
Helpende hand via AI
Om de werkdruk op intensive cares (IC’s) te verlagen, wordt ook steeds vaker gebruikgemaakt van AI. Zo schreven we afgelopen maart over de AI-oplossingen van Pacmed die zijn geïntegreerd in het elektronisch patiëntendossier HiX van ChipSoft. Hierdoor kunnen zorginstellingen die met HiX werken AI-toepassingen direct binnen hun bestaande werkprocessen gebruiken. De eerste implementatie vindt plaats bij Gelre ziekenhuizen, waar op de intensive care een AI-toepassing van Pacmed binnen het patiëntendossier wordt ingezet. De koppeling moet het voor ziekenhuizen makkelijker maken om AI structureel in de dagelijkse klinische praktijk toe te passen.
