Dinsdag 27 januari gaat de ICT&health World Conference in Maastricht van start. Op de laatste congresdag vindt voor de tweede keer de uitreiking van de ICT&health Awards plaats. Deze prestigieuze awards, ontworpen door een kunstenaar en vorig jaar zeer positief ontvangen, zetten organisaties en samenwerkingen in het zonnetje die aantoonbaar bijdragen aan de transformatie van de zorg.
Na een zorgvuldig selectieproces door de redactie en in overleg met de vakjury, bestaande uit Conny Helder, Diederik Gommers en Lucien Engelen, zijn per categorie vijf genomineerden geselecteerd.
Categorie 1: Zorgtransformatie met impact
Voor organisaties of samenwerking die de zorg aantoonbaar anders inrichten (integraal, domeinoverstijgend), met meetbare effecten op kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid.
- Meandergroep, virtuele thuiszorg
Hier is sprake is van daadwerkelijke zorgtransformatie, niet van een losse innovatie. In de wijkverpleging is zorg structureel anders ingericht door digitale en fysieke zorg volledig te integreren in het primaire zorgproces. Digitale zorg is een gelijkwaardig alternatief binnen verpleegkundig redeneren en draagt aantoonbaar bij aan kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid. Meer informatie vind je hier. - Minor van Hogeschool Utrecht
Aan de Hogeschool Utrecht startte op 1 september een minor over medisch 3D-bioprinten. Tijdens de minor krijgen vijftien studenten met een achtergrond in techniek of biologie een half jaar lang intensief onderwijs over de nieuwste toepassingen van 3D-printtechnologie in de gezondheidszorg. De minor is ontwikkeld in samenwerking met het UMC Utrecht. Uiteindelijk begint elke impact bij het opleiden van professionals, zowel in de zorg al op technologisch gebied. Het creëren van een impactvolle zorgtransformatie zal zelden kans van slagen hebben zonder de (early) adoptie van nieuwe technologieën of de juist opgeleide mensen. Meer info vind je hier. - Stichting KOMPAZ
De stichting achter de Academie voor Zelfzorg. Ondersteunen zorgorganisaties bij het aanbieden van de juiste zorg op de juiste plek. Daarvoor zet de stichting onder andere scholing en digitale ondersteuning in. Begonnen in Zuid-Limburg, maar binnenkort wordt het landelijk opgeschaald. De stichting voorziet zorgdragers van meer eigen regie, waardoor ook meer ziekenhuis- en personeelscapaciteit vrijkomt. Meer info vind je hier. - Medicinfo
Producent van apps voor hybride zorgverlening, met name in de huisartsenzorg. Oplossingen worden op maat gemaakt per zorgaanbieder, waardoor zorgvragen efficiënter afgehandeld kunnen worden. Wanneer mogelijk worden zorgvragen op afstand opgelost door het medische team van Medicinfo. En wanneer een fysiek consult nodig blijkt, heeft de huisarts alvast belangrijke informatie bij de hand. Hierdoor worden meer mensen voorzien van huisartsenzorg, ondanks (regionale) tekorten. Meer info vind je hier. - Anders Werken in de Zorg
Anders Werken in de Zorg (AWIZ) is een landelijke beweging waarin zorgorganisaties regionaal samenwerken om met minder tijd en inspanning goede zorg te blijven leveren aan een groeiende groep ouderen. Dit gebeurt door innovaties die het werk van zorgmedewerkers verlichten én door ouderen te ondersteunen in hun zelfredzaamheid. Daarmee richt AWIZ zich niet alleen op innovatie, maar ook op een bredere transformatie van de ouderenzorg. Inmiddels doen 180 zorgorganisaties in 15 regio’s mee. Onlangs werd bekend dat AWIZ en de Vereniging Gehandicapten Nederland gaan samenwerken om innovaties sneller toe te passen, met als doel meer samenredzaamheid van cliënten en minder werkdruk voor zorgverleners. Meer info vind je hier.
Categorie 2: Slimme technologie in de praktijk
Voor projecten die innovatieve technologie (AI, VR/AR, robotica, sensoren) met succes toepassen in het dagelijks zorgproces.
- UMC Utrecht en Haaglanden Medisch Centrum
UMC Utrecht ontwikkelde een bewezen AI-model dat no-shows op de polikliniek voorspelt en via het HealthSage AI-platform en breed inzetbaar is voor andere ziekenhuizen. Door gerichte interventies, zoals persoonlijk bellen, daalt het aantal no-shows met 15–20 procent en wordt zorgcapaciteit aantoonbaar beter benut. Haaglanden Medisch Centrum past deze technologie praktisch toe in een pilot. Kijk hier en hier voor meer info. - Zuyderland: thuismonitoring 11.000 patiënten
Zuyderland Medisch Centrum (Zuid-Limburg) maakt digitale zorg concreet en schaalbaar door ruim 11.000 patiënten inmiddels thuis te begeleiden: met bewezen technologie, ingebed in tientallen zorgpaden. Structurele zorg die patiënten meer regie geeft en zorgprofessionals tijd teruggeeft voor persoonlijke aandacht. Kijk hier voor meer info. - Mount Sinai (NY) chirurgen leiden zichzelf op met XR en AI
Onderzoekers van dit ziekenhuis ontwikkelden een AI-gedreven trainingsmodel waarmee medische studenten complexe chirurgische handelingen zelfstandig aan kunnen leren. De combinatie van AI en een extended reality (XR)-headset biedt een innovatieve oplossing voor het tekort aan gekwalificeerde opleiders in de chirurgische praktijk. Het toepassen van Mixed Reality en Augmented Reality werd in de coronatijd actueel, onder andere voor het op afstand monitoren van patiënten die in quarantaine lagen, maar ook om verpleegkundigen veilig te kunnen trainen hoe ze coronapatiënten moesten behandelen. Het AI-trainingsmodel van het Mount Sinai gaat een stap (of 8) verder. Het idee om medisch personeel zichzelf te laten opleiden klinkt misschien ‘eng’ en ‘risicovol’, maar het laat zien dat de transitie van de zorg, op weg naar 2030 en verder, letterlijk de hele zorg zal moeten raken. Kijk hier voor meer info. - Maastricht UMC; sociale robot door verpleegkundigen
Regieverpleegkundige Cardiologie Dennis van Helvert (en team) zetten een sociale robot in om patiënten in om beter te kunnen infomeren tijdens hun ziekenhuisopname. Zorgverleners waren veel tijd kwijt aan het geven van standaardinformatie. Door hiervoor een robot in te zetten hebben verpleegkundigen meer tijd voor persoonlijke gesprekken. De sociale robot wordt gewaardeerd door zowel zorgverleners als patiënten. Kijk hier voor meer info. - Slimme technologie in de praktijk; Saxion Hogeschool en Deventer Ziekenhuis
Door continue monitoring van vitale functies kunnen zorgverleners eerder klinische achteruitgang signaleren. Een mooi voorbeeld van mensgerichte implementatie. Acceptatie, gebruiksgemak en vertrouwen van verpleegkundigen zijn vooraf systematisch gemeten, net als ervaringen van patiënten. De uitkomsten laten zien dat de technologie praktisch toepasbaar is en breed wordt gedragen. Het project biedt concrete handvatten voor opschaling, scholing, werkafspraken en integratie met het EPD. Daarmee overstijgt het de pilotfase en vormt het een voorbeeld voor andere ziekenhuizen. Kijk hier voor meer info.
Categorie 3: Data en digitale infrastructuur
Voor initiatieven die data slim inzetten. Denk aan interoperabiliteit, veilige uitwisseling, datagedreven zorg of digitale tweelingen.
- CumuluZ
CumuluZ biedt een schaalbaar en veilig platform dat zorgdata uit verschillende bronnen samenbrengt, structureert en toegankelijk maakt. Het platform legt een robuuste digitale infrastructuur onder data gedreven zorg, ondersteunt operabiliteit en privacy-by-design en stelt zorgprofessionals in staat om betere beslissingen te nemen op basis van betrouwbare, actuele data. Meer info? Kijk hier. - Vilans, Kennisbank Digitale Zorg
De Kennisbank Digitale Zorg is een essentiële bouwsteen van de digitale infrastructuur van de zorg. Het platform bundelt onafhankelijke, gevalideerde kennis en voorkomt versnippering en dubbel onderzoek. Door kennis van zorg, onderzoek en onderwijs samen te brengen, versnelt het platform adoptie en opschaling van digitale zorg. Transparantie over zowel bewezen al onzekere innovaties versterkt realistische besluitvorming. De Kennisbank functioneert als landelijke infrastructuur met blijvende impact en brede toepasbaarheid. Meer info? Kijk hier. - EHDS
De inwerkingtreding van de EHDS-verordening markeert het begin van een gefaseerde transformatie van het Europese gezondheidsdata landschap, waarin lidstaten uiterlijk in 2029 een Health Data Access Body operationeel moeten hebben. In Nederland werkt het programma HDAB-NL, in opdracht van VWS en samen met RIVM, CBS, Health-RI en ICTU, aan de opbouw van deze instantie als veilige en betrouwbare toegangspoort voor secundair gebruik van gezondheidsdata. Het initiatief verbindt Europese en nationale doelen en maakt hergebruik van gezondheidsdata mogelijk. Meer info? Kijk hier. - Programma Met Spoed Beschikbaar
In de acute zorg is snelle, volledige en eenduidige digitale gegevensuitwisseling cruciaal voor veilige en effectieve spoedzorg. Het landelijke programma Met spoed beschikbaar stimuleert dit via koploperregio’s, waaronder Rijnmond. Daar worden eerste succesvolle resultaten geboekt in het digitaal ontsluiten van patiëntgegevens voor betrokken zorgverleners. Door personeelstekorten, hoge werkdruk en complexe zorgvragen is snelle toegang tot betrouwbare informatie belangrijker dan ooit. In spoedsituaties werken vaak meerdere zorgverleners samen die de patiënt niet kennen. Het traject richt zich op standaardisatie en ketensamenwerking volgens landelijke richtlijnen. Meer info? Kijk hier. - Klinische studie Zelfregie in de praktijk
Het EMA (Europees geneesmiddelengenootschap) heeft het afgelopen jaar een Clinical trial map gelanceerd waarmee lopende klinische studies binnen de EU visueel worden weergegeven. Hierdoor is het voor patiënten inzichtelijk welke studies er in Nederland of eventuele buurlanden lopen. Het project werd onder meer ondersteund door Europese patiëntenorganisaties. Meer info? Kijk hier.
Categorie 4: Patiënt en Burger als partner
Voor projecten die patiënten/cliënten en burgers structureel betrekken als mede-ontwerpers en regisseurs van zorg en gezondheid. Voor deze categorie heeft onze redactie vier genomineerden kunnen selecteren.
- Laurine Beele
Laurine koppelt persoonlijke en maatschappelijke ervaring aan gezondheidsthema’s die direct van belang zijn voor jonge patiënten/burgers. Haar bijdrage verbindt de zorg en digitale dagelijkse leefwereld, wat aansluit bij het uitgangspunt van patiëntgerichte zorg waarbij ervaringen van burgers centraal staan. Kijk hier voor meer info. - Sint Antonius ziekenhuis, patiëntparticipatie
Het Sint Antonius ziekenhuis laat zien hoe patiënten en naasten structureel mede-ontwerpers en regisseurs van zorg zijn. Het zorgmodel is ziekenhuis breed ingevoerd en gebaseerd op vrijwillige participatie, digitale ondersteuning en herverdeling van zorgtaken. Patiënten krijgen meer regie, inzicht en gezondheidsvaardigheden. Digitale ondersteuning vermindert administratieve druk en creëert ruimte voor persoonlijke zorg. De aanpak is bewezen effectief, inclusief en schaalbaar binnen en buiten het ziekenhuis. Kijk hier voor meer info. - Zorgzame buurten
'Zorgzame buurten’ is een Nederlands initiatief gericht op het versterken van sociale cohesie en het bevorderen van gemeenschapszorg in buurten. Het concept richt zich op het meer betrokken maken van mensen bij elkaars welzijn in de eigen wijk of buurt. De focus ligt daarbij op informele zorg en ondersteuning. Het gaat bij ‘Zorgzame buurten’ om projecten met thema’s als de toenemende vraag naar zorg en de verschuiving van institutionele zorg naar zorg dichtbij huis, waarbij mantelzorgers en buurtbewoners een belangrijke rol spelen. Door een zorgzame buurt te creëren, wordt de druk op professionele zorginstellingen verlicht en wordt de sociale structuur van buurten versterkt. Kijk hier voor meer info. - Zorg voor Parkinson
Een project voor het verbeteren van de zorg voor mensen met parkinson in Zuidoost Nederland (o.a. vanuit het Radboudumc). Gezien de verwachte stijging van het aantal mensen met parkinson anticipeert dit project op het anders inrichten van zorg, onder andere door digitalisering, zodat deze zorg ook in de toekomst toegankelijk blijft. Hiervoor is onder andere een Infowijzer ontwikkeld. Dit is een digitale bibliotheek waarin betrouwbare informatie over parkinson is verzameld. Bij het project zijn ongeveer 40 mensen met Parkinson betrokken in verschillende rollen. Kijk hier voor meer info.
Categorie 5: Publiek-private samenwerking.
Voor samenwerkingsverbanden (zorg, overheid, bedrijfsleven, kennisinstellingen) die gezamenlijk doorbraken realiseren.
- Philips en UMC Utrecht
Een voorbeeld van een publiek-private samenwerking met gedeelde verantwoordelijkheid. Klinische expertise en technologische ontwikkelkracht zijn structureel verbonden in de ontwikkeling van een Smart Healing Environment. De samenwerking richt zich op het verminderen van alarmmoeheid, verbetering van patiëntveiligheid en interoperabiliteit via open standaarden. Hierdoor ontstaan schaalbare en toekomstbestendige oplossingen. Meer info is hier te vinden. - Regionale samenwerking Noord-Holland
Een sterke regionale samenwerking in Noord-Nederland die een breed palet aan partijen verbindt: zorgverlener (ziekenhuizen, eerstelijnszorg en VVT), zorgverzekeraars zoals VGZ en Zilveren Kruis), gemeenten, regionale ondersteuningsorganisaties en technologie- en dataspelers. Samen werken ze aan duurzame oplossingen voor zorguitdagingen. Er zijn concrete projecten te benoemen zoals onder meer de gezamenlijke inzet van zorgtechnologie in Noord-Holland-Noord en Zaanstreek-Waterland laten zien hoe samenwerking direct leidt tot beter zorgtoegang en -kwaliteit. Meer info is hier te vinden. - KPN en Midden-Holland
Een goed voorbeeld van een concreet en schaalbaar voorbeeld hoe publieke en private partijen gezamenlijk een digitale transformatie in de zorg realiseren. Zo bouwen zij samen met het Health Exchange-platform een regionaal netwerk waarin data veilig en gestandaardiseerd beschikbaar komt voor zorg-, welzijns- en sociaal domeinpartners. Dit gaat verder dan de klassieke gegevensuitwisseling: data blijven bij de bron maar wordt via infrastructuur en standaarden direct toegankelijk voor professionals, wat fouten vermindert en de zorgkwaliteit verhoogt. Meer info is hier te vinden. - Health-thing
Health-Thing is een online sociaal leerplatform dat jonge zorgprofessionals ondersteunt in veerkracht en werkplezier. In een publiek-private samenwerking tussen Groenhuysen, Curio, Avans Hogeschool en Health-Thing wordt begeleiding geboden die écht aansluit bij de behoeften van studenten en starters in de zorg (een soort Instagram voor jonge zorgprofessionals). Het platform creëert een veilige, laagdrempelige digitale omgeving voor erkenning, reflectie en groei. Door zorg, onderwijs en technologie te verbinden, draagt deze samenwerking concreet bij aan het behoud van jong talent. Meer info is hier te vinden. - Samenwerking MedTech Twente, Medisch Spectrum Twente en bedrijfsleven
Het Medisch Spectrum Twente (MST) organiseren regelmatig ‘bedrijvendagen’. Tijdens die bijeenkomsten kunnen bedrijven kennis maken en plannen smeden met zorgprofessionals van het MST. Het initiatief is uitgegroeid tot een platform waar zorginnovaties tot bloei kunnen komen. Bovendien is de belangstelling inmiddels zo groot dat er een wachtlijst is van bedrijven die willen deelnemen. Dit publiek-private initiatief zorgt bovendien voor een versteviging van het MedTech-profiel van de regio Twente. Meer info is hier te vinden.
Hiermee zijn nu alle genomineerden voor de vijf categorieen van de ICT&health Award bekend. De komende twee weken buigt de vakjury zich over alle genomineerden. Op donderdag 29 januari, tijdens de laatste dag van de ICT&health World Conference in het MECC in Maastricht worden de vijf winnaars bekendgemaakt. Uiteraard hopen wij dat alle genomineerden, die inmiddels op de hoogte zijn, daarbij aanwezig zullen zijn.
Auteur